Silva Rerum

Dziś jest sobota, 19 maja 2012 r.

Jacques Prévert

Zakochane dzieci

Z francuskiego Kazimierz Andrzej Jaworski

Zakochane dzieci całują się stoją
Przed drzwiami nocy
I przechodnie grożą im palcem
Lecz zakochane dzieci
Nie widzą nikogo
I to ich cień jedynie
Drży pośród nocy
Wywołując wściekłość przechodniów
Ich wściekłość ich wyrzuty ich śmiechy i zazdrość
Lecz zakochane dzieci nie widzą nikogo
Są gdzie indziej daleko od nocy
Daleko wyżej od dnia światłości
W jarzącym blasku swej pierwszej miłości

W kwiaciarni

Słowa (PIW), 1973

Człowiek wchodzi do kwiaciarni
i wybiera kwiaty
kwiaciarka zawija kwiaty
człowiek kładzie rękę do kieszeni
po pieniądze
ale równocześnie
niespodzianie
kładzie rękę na sercu
i pada

Pada a równocześnie
pieniądze się toczą po ziemi
lecą kwiaty na ziemię
równocześnie z pieniędzmi
równocześnie z człowiekiem
i kwiaciarka zostaje sama
z pieniędzmi które się toczą po ziemi
z kwiatami połamanymi
z człowiekiem który umiera
oczywiście to smutne nad wyraz
trzeba aby coś zrobiła
kwiaciarka
ale nie wie jak się do tego zabrać
nie wie
od czego zacząć

Tyle jest do zrobienia
z tym człowiekiem który umiera
z kwiatami które więdną w oczach
i z pieniędzmi
z tymi pieniędzmi które się toczą
które nie przestają się toczyć

Śniadanie

Z francuskiego Ewa Fiszer

Nalał kawy
Do filiżanki
Nalał mleka
Do filiżanki
Wsypał cukier
Do kawy z mlekiem
Małą łyżeczką
Kawę zamieszał
Wypił kawę
Filiżankę odstawił
Bez słowa
Papierosa zapalił
Kółka z dymu
Puszczał sobie chwilę
Strząsnął popiół
Do popielniczki
Bez słowa
Bez spojrzenia
Wstał
Włożył kapelusz
Na głowę
Włożył
Płaszcz od deszczu
Bo padało
I wyszedł
Na deszcz
Bez słowa
Bez spojrzenia
A ja głowę
W dłoniach schowałam
I zapłakałam.

* * *

Słowa (PIW), 1973; z francuskiego Ewa Fiszer

To nie ja
to kwiaty które widziałem
śpiewają
to nie ja
to wino które wypiłem
śmieje się
to nie ja to miłość którą zgubiłem
płacze

Jacques Prévert

Jacques Prévert (1900-1977)

Francuski pisarz. W młodości częściowo ulegał wpływom surrealizmu. Rozgłos przyniosła mu agresywna satyra na ludzi powiązanych z władzą pt. Tentative de description d’un dîner des tętes à Paris-France (Commerce, 1931).

Dopiero w 1946 ukazał się jego pierwszy zbiór wierszy Paroles, następnie m.in.: Spectacle (1951), La pluie et le beau temps (1955), Choses et autres (1972), przynosząc mu uznanie. Wiele jego tekstów śpiewali znani piosenkarze, co przyczyniło się do ich popularności.

Nawiązywał do twórczości ludowej w wersji wielkomiejskiej, biorąc w obronę zwykłego człowieka. Posługiwał się nowatorską formą, szukając nowych możliwości ekspresji językowej. Polskie wybory wierszy: Słowa (1973), Poezje wybrane (1980). W 1933 debiutował jako scenarzysta filmu swego brata Pierre’a - L’affaire est dans le sac.

Zdobył pozycję głównego scenarzysty francuskiego realizmu poetyckiego. Oprócz scenariuszy idialogów do filmów pracował przy realizacji filmów animowanych i eksperymentalnych, często inspirowanych jego poematami.

Napisał scenariusze do filmów: Zbrodnia pana Lange J. Renoira (1936), Wrota nocy M. Carné (1946), Kochankowie z Werony A. Cayatte’a (1948), Dzwonnik z Notre Dame J. Delannoy (1956), Sławne miłości M. Boisronda (1961) i in.