Silva Rerum

Dziś jest sobota, 19 maja 2012 r.

Federico García Lorca

Lament

z hiszpańskiego Czesław Miłosz

Zamknąłem drzwi od balkonu,
ponieważ nie chciałem słuchać płaczu,
ale za szarymi ścianami
nic nie było słychać prócz płaczu.

Bardzo mało jest śpiewających aniołów,
bardzo mało jest szczekających psów,
tysiące skrzypiec mieści się w jednej dłoni.
Ale płacz jest olbrzymim aniołem,
płacz jest olbrzymimi skrzypcami,
łzy tamują głos wiatru
i nic już nie słychać prócz płaczu.

Na uszko dziewczynie

z hiszpańskiego Jerzy Ficowski

Nie chciałem.
Nie chciałem ci nic powiedzieć.

Zobaczyłem w twoich oczach
dwa drzewka oszalałe.
Z wiatru, ze śmiechu i złota.

Chwiały się.
Nie chciałem.

Nie chciałem ci nic powiedzieć.

Pieśń jesienna


Dzisiaj odczuwam w mym sercu
gwiazd lekkie drżenie, lecz droga
zatraca się w duszy mgieł,
gubi się w gęstych obłokach.
Światło podcina mi skrzydła,
a smutków mych ból i rozpacz
zanurza moje wspomnienia

A wszystkie róże są białe,
tak białe, jak moja rozpacz,
i nie dlatego są białe,
że to śnieg na nich
na nich pozostał

Dawniej mieniły się tęczą.
Lecz i na duszę śnieg opadł.
Strzępy scen dawnych i pieszczot
śnieg duszy zdołał
zdołał zachować
ukryte w ludzkiej pamięci
światłach lub w cieniu i mrokach.

Czy kiedyś śmierć nas zabierze,
stopnieją śniegi? Czy po nas
przyjdzie śnieg inny lub innych
róż doskonalszych aromat?

Czy pokój będzie nam dany,
jak Chrystus nam prorokował?
Czy tę zagadkę odwieczną
ktoś kiedyś rozwiązać zdoła?

A jeśli miłość nas zwodzi?
Kto życie da nam zachować,
jeżeli zmierzch nas zanurzy
w prawdziwą świadomość
świadomość Dobra,
którego, być może, nie ma,
i Zła, co tętni koło nas?

Jeżeli zgaśnie nadzieja,
a wieża Babel ogromna
powstanie, czy drogi Ziemi
rozjaśni jakaś pochodnia?

Co z poetami, jeżeli
śmierć tylko śmiercią jest zgoła?
Co czeka sprawy uśpione,
o których każdy zapomniał?
O słońce wszystkich nadziei!
Księżycu! Wodo klarowna!
O czyste serce dziecinne!
O duszo kamieni szorstka!

Dzisiaj odczuwam w mym sercu,
jak drży gwiazd jasność ulotna,
i białe są kwiaty róż,
tak białe, jak moja rozpacz

Księżyc wschodzi

La luna asoma


Kiedy księżyc wschodzi
głuchną wszystkie dzwony
i kreślą się tajne
niezbadane ścieżki

Kiedy księżyc wschodzi
ziemię morze zmywa
a serce jest wtedy
wysepką w otchłaniach.

Nikt nie je pomarańcz
przy świetle księżyca.
Wtedy owoce jeść
zielone i zimne.

Kiedy księżyc wschodzi
o stu bladych licach
pieniążki ze srebra
szlochają w sakiewce.

Zamęt


Czy moje serce jest twoim sercem?
W czym się odbija myśl moja?
Skąd we mnie ta namiętność?
Bez pamięci niespokojna
Dlaczego moje ubranie zmienia kolor co chwila?
Dlaczego na niebie widać gwiazd tyle?

Czy to ty?
Czy to ty czy też ja mój bracie?
Czyje są te ręce lodowate?
Widzę się przez słońca zachodzie
A wielkie ludzkie mrowisko po moim sercu przechodzi
Czy moje serce jest twoim sercem?

Kogoś, kto jasną duszą życie mi przepoi,
Iżbym w spokoju bożym wypoczął po męce,
Kogoś, kto rozszalałe serce uspokoi,
Kładąc na moje oczy miłosierne ręce.

Idę po szczęście swoje. Po ciszę. Do kogo?
Którędy? Ach, jak ślepiec! Zwyczajnie — przed siebie.
I wiem, że zawsze trafię, którą pójdę drogą,
Bo wszystkie moje drogi prowadzą do Ciebie.

Piosenka końcowa


Już noc nadchodzi.

Promienie księżyca biją
w czarne kowadło wieczoru.

Już noc nadchodzi.

Wśród ciemności wielkie drzewo
otula się w słowa pieśni.

Już noc nadchodzi.

I gdybyś zechciała teraz
przyjść do mnie ścieżkami wiatru,

Już noc nadchodzi.

zobaczyłabyś jak płaczę
pod wielkimi topolami.
Aj, dziewczyno!
Pod wielkimi topolami.
Federico García Lorca

Federico García Lorca (1898-1936)

Hiszpański poeta i dramaturg. Studiował literaturę i prawo w Grenadzie i Madrycie. Zajmował się także muzyką pod kierownictwem wybitnego kompozytora M. de Falla oraz rysunkiem.

1929-1930 podróż do USA i na Kubę, co zainspirowało go do wydania tomiku Poeta en Nueva York (1948). 1931 uruchomił objazdowy teatr La Barraca. 1936 współzałożyciel antyfaszystowskiego związku hiszpańskiej inteligencji.

Na jego twórczość miało wpływ tzw. pokolenie 1898, stawiające na folklor, który pojawia się w jego twórczości zarówno w wierszach, np. ludowe obyczaje i przyroda Andaluzji wRomancach cygańskich (1928, wydanie polskie 1949), jak w dramatach: Krwawe gody (1933, przekład polski 1947), Yerma (1951, przekład polski 1951), Panna Rosita czyli język kwiatów (1935, wydanie polskie 1951), Dom Bernardy Alba (1936, wydanie polskie 1950), Mariana Pineda (1928, adaptacja polska 1950). Także krótkie groteski sceniczne, zebrane w polskim wyborze pt. Teatro breve (1966).

Ponadto w przekładach na język polski m.in.: Wybór wierszy (1950), Wiersze i dramaty (1951), Wiersze (1952, Londyn), Poezje wybrane (1958), Od pierwszych pieśni do słów ostatnich (1987), Romancero cygańskie - romancero gitano, (1992, wydanie po polsku i hiszpańsku), Dramaty (1968). Zginął w czasie wojny domowej rozstrzelany przez zwolenników F. Franco.